De Wijkplaats is een netwerk van doeners en denkers in publiek vastgoed. In ondernemerschap zien we de sleutel tot vitaliteit en rendement. Ons motto is: geen bouwplan zonder business plan.
- wat de maatschappelijke meerwaarde van wijkcentra is?
- hoe het staat met de bezetting van MFA's?
- of het verstandig is dat bewoners buurthuizen overnemen?
- hoe de beheerkosten omlaag kunnen?
- of de handel niet beter verkocht kan worden?
In Gent hebben twee jonge ondernemers een wasserette in een café geopend waar ook nog eens haar geknipt wordt. De 'Wasbar' is het concept voor - doorgaans jonge - mensen die het beu zijn om de was naar hun ouders te brengen of te moeten wassen in koele, ongezellige wasserettes. Nooit was wassen zo leuk! De Wasbar als stamcafé.
In vakblad Facility Management Magazine heeft Marc van Leent artikel gepubliceerd over de exploitatie van het maatschappelijk vastgoed met een publieke functie. Hij beschouwt de exploitatie als een 'hete aardappel' die partijen het liefst van zich afschuiven.
De vragenlijst 'Van buurthuis tot wijkonderneming" is bedoeld voor bewonersgroepen of andere (wijk)ondernemers om de haalbaarheid van een wijkonderneming in te schatten. Deze vragenlijst kan ook gebruikt worden als checklist voor als je echt aan de gang wil gaan.
Publicatie van de Wijkplaats met voorbeeldexploitaties van een buurthuis, een cultuurhuis en een zorgcoöperatie. Over kosten en opbrengsten. Doeltreffend geordend met bruikbare kengetallen.
Publicatie over de exploitatie van MFA's die ingaat op de thema's: horeca, social media, Het Nieuwe Werken en sponsoring. Publicatie bevat resultaten van de werkgroepen die in jaar 2011-2012 binnen het MFA Lab hebben gefunctioneerd.
Artikel over de veranderende rol van gemeente bij maatschappelijke voorzieningen. Bestuurskundigen spreken graag over de verschuiving van Government naar Governance. Van de allesbepalende overheid (Government) naar beleid dat wordt ontwikkeld in coalities en netwerken (Governance).
Publicatie met resultaten van twee jaar MFA Lab met aandacht voor thema's als leefstijlen, organisatie, financiën, auditing en business planning. Gepubliceerd: 2e druk, september 2011, uitgave MFA Lab. Nog verkrijgbaar.
In het MFA Lab is een format opgesteld voor het maken van een ondernemingsplan voor publieksgeoriënteerd vastgoed. Dit format is als sluitstuk opgenomen in de Toolkit voor ondernemers. Bijgaand de bijbehorende PDF met aandacht voor de archetypes: hotspot, dorpsplein en huiskamer. Met bijbehorend kwartetspel.
Marc van Leent heeft in kader van Proeftuinen woonservicezones van de SEV een studie gedaan naar meerwaarde van leefstijlen voor programmering en positionering van multifunctionele centra. Er worden drie cases beschreven. Co-auteurs zijn Bert Runhaar, Gert Jan Hagen en Willem Sulsters.
Van de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi is het begrip flow afkomstig. Hij heeft een verband gelegd tussen enerzijds de capaciteiten en anderzijds de uitdaging van een persoon. Flow kan optreden als capaciteiten en uitdaging in evenwicht zijn.
Op 9 juli hield Marc van Leent een presentatie in BaLaDe, het gloednieuwe wijkpunt in Waalwijk. Op uitnodiging van De Architectenwerkgroep Tilburg (DAT) ging hij in op het vraagstuk "MFA's, duur of duurzaam'. Bijgaand zijn presentatie.
Column van Marc van Leent waarin hij de MFA eerst symbolisch ten grave draagt om deze daarna weer te laten verrijzen. Een kort verhaal over eigenheid en identiteit. Gepubliceerd in Real Estate Magazine, juni 2010.
Ingrid de Moel en Jochum Deuten doen verslag van aantal pilotprojecten die afgelopen jaar onder de titel "School en Buurt" zijn uitgevoerd op initiatief van De Kopgroep, SEV en de Wijkplaats.
Essay Cahier Mitros 2009. Locatie, locatie, locatie. Wie kent deze makelaarswijsheid niet? Elk verkoopfolder van een nieuwbouwproject begint met een aubade aan de woonomgeving met scholen om de hoek, park aan overzijde, uitgaansleven op loopafstand.
Artikel Real Estate Magazine 2009. Stel je voor dat de wijk een onderneming is. Alle woningen zijn haar eigendom en daarnaast zorgt ze voor het beheer van de wijk, regelt het toezicht en betaalt alle ziektekosten en uitkeringen. Stel, je bent de bestuurder van zo'n onderneming.
Handreiking Servicecentrum Scholenbouw, 2009. Over relatie tussen een corporatie of belegger als verhuurder en de gemeente of schoolbestuur als huurder van een schoolgebouw. Jan Schraven, over het spel, en Marc van Leent, over de knikkers, hebben deze publicatie geschreven.
Artikel Schoolfacilities 2009. De normen die de overheid hanteert voor het realiseren van schoolgebouwen schieten tekort voor het dekken van bouw- en andere stichtingskosten. "Met deze normbedragen kan je niet eens de kwaliteit die het bouwbesluit voorschrijft, realiseren.
Artikel in Real Estate Magazine 2008. Gemeenten kunnen verschillende posities innemen als het gaat om (maatschappelijk) vastgoed. In bijgaand artikel worden achtereenvolgens onderscheiden: de accommoderende, de ondernemende, de zuinige en de vastgoedloze gemeente. Bij elke positie hoort een andere organisatorische inbedding.
Artikel in Schooldomein 2010. In het kader van het MFA Lab wordt een rekenmodel ontwikkeld voor de exploitatie van meervoudig te gebruiken maatschappelijke centra. George Müller, Realink en betrokken bij MFA Lab, beschrijft daarvan de conceptuele grondslag.
Publicatie SEV 2009. Veel woningcorporaties zijn actief in maatschappelijk vastgoed. Dit doen zij vooral vanuit de overtuiging dat dit een bijdrage levert aan hun maatschappelijke missie. Of het nu gaat om scholen, huisartsenpraktijken, buurthuizen, kerken, grand cafés, woonwerkvoorzieningen,
Artikel Schooldomein 2009. Multifunctionele accommodaties (MFA's) worden doorgaans met veel bombarie gerealiseerd, maar eenmaal in gebruik blijven meer dan eens de bezoekers weg. Weinig dynamiek, onvoldoende aantrekkingskracht.
Column Real Estate Magazine 2009. Die vraag heb ik mezelf en anderen al vaker gesteld: 'Waar is de McDonald's van de wijkvernieuwing'. Waarom zijn er in het domein van stedelijke vernieuwing geen ketens actief. Waarom worden zaken met gebleken succes niet 'opgeschaald en uitgerold'?
Fundamentele veranderingen in de samenleving gaan niet voorbij aan het functioneren van gemeenten. Dat spreekt vanzelf. Maar wat is daarvan de betekenis voor het programmeren van buurten en wijken. Kan de gemeente nog effectief sturen met instrumenten als eindbeelden, planning en inspraak; is de huidige planningspraktijk nog wel effectief?
Interview Building Business 2007. Het belang van goede voorzieningen komt de laatste tijd bij gemeenten hoger op de agenda te staan. Recente initiatieven als De Kopgroep, een verzameling gemeenten en andere partijen die ervaringen op dit terrein uitwisselen, dragen daaraan bij.
'Wijken van waarde' doet verslag van het project "Naar een duurzame gebiedsexploitatie". Duurzame Gebiedsexploitatie staat voor het mechanisme dat partijen in staat stelt deze wijken van waarde te realiseren. Maar over welke waarde heb je het en hoe reken je daar aan?
Trefcentrum, kulturhus, gemeenschapshuis, wijkcentrum, huis van de wijk, MFA, MFC, buurtkamer, civic center, community center, ontmoetingsplaats, dorpshuis, pleisterplaats, buurthonk, third place, meet & eat, praathuis, stamtafel, waterput, multifunctioneel grand café .... Waar komt toch die behoefte aan nieuwe namen uit voort. What's in a name?
In het Savelbergklooster te Heerlen is een museum gehuisvest dat gewijd is aan het leven en werk van monseigneur Savelberg, de stichter van de Congregatie Kleine Zusters van de Heilige Josef. De kosten van het monumentale pand staan in geen verhouding tot de opbrengsten die het museum genereert. De financiële situatie bedreigt het voortbestaan van deze voorziening. Wat te doen?
U heeft één of meer maatschappelijke accommodaties. U loopt met vragen rond als: - Er komen (te) weinig mensen; hoe krijgen we de loop er in?
- Het beheer kost teveel geld, moeten we geen andere organisatievorm overwegen?
- We willen meer zicht op maatschappelijke meerwaarde?
- Hoe kunnen we de gastvrijheid verbeteren?
De Wijkplaats heeft voor SBO een 5 daagse opleiding ontwikkeld waarin deelnemers los komen van bestaande paden en nieuwe inzichten verwerven voor de wijkaanpak met wijkvoorzieningen anno 20NU en verder. Want .... met het instrumentarium van de jaren '90 komen we er niet meer. Veel kan overboord.
Op verzoek van Bouwstenen gaat de Wijkplaats aan de slag met het ontwikkelen van Referentiemodellen voor de exploitatie van meervoudig te gebruiken (wijk)voorzieningen. Denk aan brede scholen, cultuurhuizen en andere wijkcentra. Op zoek naar de sleutel van meervoudig gebruik.
Zoeken naar nieuwe impulsen. Ontdekken waar je partners warm voor lopen. Bouwen aan een sluitende maatschappelijke business case. De WaardeWijzer helpt u op weg naar nieuwe kansen voor uw maatschappelijke voorziening.
De gemeenteraad Amersfoort heeft besloten de subsidie voor beheer en exploitatie van wijkaccommodaties stop te zetten. De gemeente is van mening dat ontmoeting op een andere wijze georganiseerd kan worden. Desondanks biedt de gemeente (georganiseerde) bewoners, stichtingen en instellingen de mogelijkheid om de accommodaties van de gemeente te huren.
De Wijkplaats heeft de gemeente Waddinxveen ondersteund met het maken van een Voorzieningenkaart. Daaruit bleek dat Waddinxveen (25.000 inwoners) meer dan 100 plekken heeft met een publieke maatschappelijke functie. "Veel te veel", zo werd door de Waddinxveense gemeenschap geconcludeerd tijdens een goed bezochte workshop begin 2012.
Doel van het MFA kwartetspel is om bewust te worden van de invloed van leefstijlen op de 'look & feel' van een MFA of andersoortige locatie met een publieke functie. In 15 minuten heb je de essentie te pakken.
De exploitatie van het maatschappelijk vastgoed kent grote problemen; trefwoorden zijn: lage bezetting, (verkapte) leegstand, klimaat- en energieproblemen en exploitatietekorten. Dat is niet mis. Lees daarvoor ook de Position Paper die Bouwstenen in samenspraak met het werkveld heeft opgesteld.
Ymere ontwikkelt samen met de gemeente Almere de duurzame wijk Nobelhorst. Buurtschuren spelen in die nieuwe wijk een sleutelrol als ontmoetingsplaats en aanjaagcentrum. Er is al een beeld van hoe deze schuren er uit moeten zien, maar hoe om te gaan met de exploitatie?
Castellum Hoge Woerd is een ambitieus project van de gemeente Utrecht. Dit Romeinse fort wordt gebouwd in het hart van Leidsche Rijn. In 2014 moet het af zijn. De Wijkplaats ontwikkelt samen met betrokken partijen een levensvatbare exploitatieformule.
In de nieuwbouwwijk Veenendaal Oost verrijst het Ontmoetinsghuis. Nu nog alleen in de gedachten van de betrokkenen, maar in 2013 in het echt. Dan start de bouw. De Wijkplaats heeft voor het Ontmoetinsghuis een exploitatieformule ontwikkeld op basis van ondernemerschap en meervoudig gebruik.
In Romeinse tijd waren we aangewezen op publieke latrines; zij aan zij. Pas veel later kregen de mensen een eigen toilet, privaat geheten. Het duurde tot de jaren vijftig en zestig totdat iedereen over een eigen badkamer kon beschikken. Nu plaatsen we sauna's op zolder en bubblebaden in de tuin. De privatisering van het ruimtegebruik is een voortgaand en onomkeerbaar proces.
We hebben vanzelfsprekende woorden voor archetypische ruimten als kantoor, plein, park, straat en winkel. Ze zijn duidelijk en neutraal. Zulke woorden ontbreken als het gaat over vastgoed met een wijkfunctie. We spreken dan over buurthuis, wijkaccommodatie, trefcentrum of gemeenschapshuis. Tegenwoordig gebruiken we woorden als kulturhus, brede school, community center of MFA.
Wie is de gebruiker van het zwembad? Dat is de zwemmer. Wie is de gebruiker van de bibliotheek? De lezer. Wie is de gebuiker van de school? De leerling, toch?! Dat klinkt logisch. Maar als we over multifunctionele centra spreken, is het dat niet. Als we dan over gebruikers spreken, bedoelen we doorgaans de dienstverleners. Opmerkelijk!
Vroeger deden we steeds hetzelfde maar het resultaat was telkens anders; nu doen we het steeds anders maar het resultaat blijkt telkens gelijk. Deze verzuchting, toegeschreven aan de architect Aldo van Eyck, weerspiegelt de behoefte aan betekenisvolle verschillen, aan diversiteit. Mensen zijn niet gelijk, waarom wijken en voorzieningen dan wel?
Marc van Leent heeft een boek geschreven onder de titel Publiek Vastgoed. Het boek omvat analyses, concepten en voorbeelden. Op de eerste plaats reikt het boek een nieuwe perspectief op maatschappelijk vastgoed aan. Marc van Leent deelt zijn inzichten graag met anderen.
Van Einstein is de uitspraak "Je kunt een probleem niet oplossen met de instrumenten waarmee het veroorzaakt is". In het maatschappelijk vastgoed slaan we deze wijsheid echter in de wind. Een groot deel van onze beleidsinstrumenten stamt uit een tijd waarin we functies wilden scheiden.
Op de website van Bouwstenen van Sociaal is de vraag gesteld of vastgoedmanagement een echt vak is. 50% vindt van wel en 50% van niet. Voor veel respondenten is vastgoed vooral een kwestie van 'gezond verstand'.
De Hoge Bi is in 1865 ontwikkeld. Groot wiel voor, klein wiel achter en de pedalen direct aan het voorwiel. Het bleek een onding. Groot, onhandig en erg riskant bij afdalingen. Toch werd de Hoge Bi populair. De Hoge Bi was snel en sportief; iets om te hebben. De Hoge Bi van toen lijkt op de MFA van nu. De MFA is groot en onhandig. Duur bovendien en dat is riskant in tijden van recessie.
Gedachteoefening: wat levert het meeste maatschappelijke rendement op: investeren in woningen of in scholen? Motto bij deze gedachteoefening: appels laten zich doorgaans niet met peren vergelijken, maar een enkele keer is het nuttig om dat toch te doen.
Ingrid de Moel heeft op 18 maart 2011 een workshop School & Buurt verzorgd tijdens het AVS-congres. Over betaalpasjes, lesbrieven en synergie. Bijgaand haar presentatie.
Voor Mijande Wonen heeft Marc van Leent een sessie geleid over Dorpskracht. Wat is het en wat kan je er mee? Mijande Wonen is een 'plattelandscorporatie' in Oost Twente. Kern: dorpskracht is het geheel van verhalen, rituelen, plekken, mensen, relaties en vaardigheden dat dorpen uniek en vitaal maakt. En heeft Dorpskracht iets te maken met Kennedy?
Het beste recept voor een wijkvoorziening maak je met elkaar. In deze werkplaats worden deelnemers aan de hand van een kookschrift door een aantal vragen geleid. Vragen die helpen om een wijkvoorziening (opnieuw) smaak en kraak te geven. Doel is om de wijk beter te bedienen, bereiken en betrekken.
Leerkrachten en ouders die meepraten en meebeslissen over een nieuwe school; wie kan daar tegen zijn?! Toch dreigt het gevaar dat we dan voortbouwen op de school van gisteren. Moeten we juist niet loskomen van bestaande referenties en met een frisse blik opnieuw naar de opgave kijken?
Vaartbroek is een van de aandachtswijken in Eindhoven. Op initiatief van Woonbedrijf en gemeente is samen met betrokken professionals, kunstenaars en vrijwilligers naar lokale schatten gegraven. Voorzieningen spelen de hoofdrol. Irene Müller en Marc van Leent hebben de gedolven schatten opgepoetst en omgezet in tien aansprekende kansen. Download bijgaand publicatie.
2008 en 2009 hebben tien corporaties elkaar voortgestuwd in het innovatieve verband Ondernemen met maatschappelijk vastgoed. De SEV heeft resultaten in 2009 samengebracht in een publicatie. Ingrid de Moel, Jasper van der Wal en Marc van Leent waren de belangrijkste auteurs.
De exploitatie van multifunctionele accommodaties kan slimmer, leuker en rendabeler volgens Tom de Haas en Marc van Leent. Zij hebben zomer 2009 het MFA Lab daarvoor opgericht. In Nederland worden er elk week drie multifunctionele centra opgeleverd: brede scholen, cultuurhuizen, ouderenzorg en andere maatschappelijke centra met een publieke functie.
Als je voorzieningen samenbrengt in een nieuw gebouw, krijg je dan een kloppend hart? Natuurlijk niet. Nodig zijn: een andere manier van kijken, ondernemerschap en de juiste dynamiek. 'Voorzieningenhart Waterkwartier' is de werktitel van een proces dat moet leiden tot een kloppend hart in het Nijmeegse Waterkwartier.
'Expeditie Woensel biedt een kans om uw leven leuker en gemakkelijker te maken'. Zo begon de oproep aan bewoners en ondernemers in vier buurten van het Eindhovense stadsdeel Woensel Zuid. De Expeditie die in 2007 plaats vond, stond voor een onconventionele aanpak van wijkontwikkeling. Niet voor klagers, wel voor vragers en waterdragers.
Als je het maatschappelijk vastgoed verkoopt aan woningcorporaties, hoe houd je dan nog greep op de kwaliteit en beschikbaarheid van accommodaties. Kan je dat borgen en zo ja: hoe? Stadsdeel Zeeburg, Amsterdam, is samen met de aldaar werkzame corporaties een traject van verkoop en borging ingegaan.
Centrale vraag in deze beproefde workshop is: Hoe kunnen school en buurt meer aan elkaar hebben? De werkplaats is bedoeld voor professionals en bestuurders van scholen, gemeente, corporaties en hun maatschappelijke partners in de wijk. Bedoeling is er allemaal beter van te worden.
Dit spel helpt bij het vinden van nieuwe, verfrissende ideeën voor samenwerking tussen professionals in buurten en wijken en bij het vinden van nieuwe partners. Ideeën waar de deelnemers warm voor lopen en die aansluiten bij hun ambitie en opgave. Maar wellicht nog belangrijker is dat het spel laat ervaren hoe leuk samenwerking kan zijn.
|
_0.jpg "Willem van der Craats (1).jpg")
